Santiagoko katedrala
Santiago de Compostelako katedralari buruzko monografikoa: haren historia, Aintzaren Ataria eta bertako harrizko musikariak, fatxadak eta barrualdea.
Mila urteko harria
Katedralaren historia hilobi batekin hasten da. IX. mendearen hasieran, Iriako Teodomiro gotzainak Libredongo basoan ehorzketa bat aurkitu zuen, eta Santiago apostoluarena zela uste izan zen. Alfontso II.a erregeak eliza txiki bat eraikiarazi zuen bertan. Gero handiago bat etorri zen, Alfontso III.arena, eta Almanzorrek suntsitu zuen 997an.
Gaur ezagutzen dugun katedrala 1075ean hasi zen, Alfontso VI.a errege eta Diego Peláez gotzain zirela. Lehen obra-maisua Bernardo Zaharra izan zen. Eraikuntzak aurrera egin zuen Diego Gelmírezen bultzadaz, Santiagoko lehen artzapezpikua, eta Mateo Maisuak amaitu zuen Aintzaren Atariarekin. Katedrala 1211ko apirilaren 21ean sagaratu zen.
Erromesaldiko tenplu erromaniko handi bat da: gurutze latindarreko oinplanoa, hiru nabe, aldarearen inguruko girola eta eraikin osoa inguratzen duen tribuna. Kanpotik, harri erromanikoa XVI., XVII. eta XVIII. mendeetan azal errenazentista, barroko eta neoklasiko batez estali zen. Horregatik ditu katedralak bi aurpegi: Erdi Arokoa, barrutik, eta barrokoa, hiriari begira.
Liburu bat eta bide bat
XII. mendean idatzi zen Santiagon Codex Calixtinus, erromesaldiaren liburu handia. Apostoluaren liturgia, mirariak, erromesentzako gida bat eta Europako errepertorio polifoniko zaharrenetako bat jasotzen ditu. Katedraleko artxiboan gordetzen da.
Katedrala Donejakue bide guztien helmuga da. 1985etik, Compostelako hiri zaharra Gizateriaren Ondarea da.
Monografiko honetan
Katedrala zatika ibiliko dugu, bereiz irakur daitezkeen sarreretan:
- Aintzaren Ataria: Mateo Maisuaren obra handia, arkuz arku.
- Atariko musikariak: hogeita lau zaharrak eta haien tresnak, bideo batekin.
- Fatxadak: Praterías, Obradoiro, Azabachería eta Quintana, Ate Santuarekin.
- Barrualdea: aldare nagusia, Apostoluaren kripta, organoak eta botafumeiroa.
- Nor izan zen Mateo Maisua?: Atariaren egileari buruz dakiguna.
Katedrala gure Galiziako ondare sakratuaren ibilbidearen parte ere bada, eta lehen tokia du bertan.
Gehiago jakiteko
A. García Omedes: Catedral de Santiago de Compostela, La guía digital del arte románico webgunean
Aldizkaria
Aintzaren Ataria, arkuz arku
Granitoan eta marmolean zizelkatutako berrehun irudi baino gehiagok salbazioaren historia kontatzen dute, Itun Zaharretik Azken Judiziora. Ataria irakurtzeko gida bat.
Atariko musikariak
Hogeita lau zaharrek beren tresnak afinatzen dituzte Aintzaren Atariaren arkiboltan. Gordetzen den Erdi Aroko musikaren irudirik osoenetako bat dira.
Katedralaren lau fatxadak
Erromanikoa, barrokoa, neoklasikoa: Santiagoko katedralaren fatxada bakoitzak plaza bati begiratzen dio eta garai desberdin bat kontatzen du. Itzulia eraikinaren inguruan.
Katedralaren barruan: aldarea, kripta eta botafumeiroa
Apostoluaren hilobia, aldare nagusi barrokoa, bi organo eta erromesen gainetik hegan egiten duen intsentsu-ontzi erraldoi bat. Ibilaldia katedralaren barrualdean.
Nor izan zen Mateo Maisua?
1188an Aintzaren Ataria sinatu zuen eskultore eta arkitektoak ematen dio izena gure elkarteari. Hau da hari buruz dakiguna, eta oraindik misterio dena.