Katedralaren lau fatxadak
Erromanikoa, barrokoa, neoklasikoa: Santiagoko katedralaren fatxada bakoitzak plaza bati begiratzen dio eta garai desberdin bat kontatzen du. Itzulia eraikinaren inguruan.
Santiagoko katedrala plazez inguratuta dago, eta haietako bakoitzera fatxada bat irekitzen da. Eraikinari itzulia ematea zortzi mendeko arkitektura ibiltzea da: XII. mendeko erromanikotik XVIII. mendeko neoklasikora.
Praterías: erromaniko bakarra
Praterías fatxada, hegoaldean, bere forma erromanikoa gordetzen duen bakarra da. XII. mendearen hasieran eraiki zen, eta plazan dendak zituzten zilargileengatik (prateiros) hartzen du izena.
Bi ate ditu, Kristoren bizitzako eszenaz betetako timpanoekin. Pieza askok lekuz aldatu dira mendeetan zehar, eta gaur ordenarik gabe jarrita daudela dirudi, mosaiko baten antzera. Haien artean dago David erregea, eserita eta soka-tresna bat jotzen, erromanikoko eskulturarik ederrenetako bat.
Fatxadaren eskuinaldean Erlojuaren Dorrea altxatzen da, Berenguela ere deitua, Domingo de Andradek XVII. mendearen amaieran bukatu zuena.
Obradoiro: barrokoaren fatxada
Obradoiro fatxada, mendebaldean, mundu guztiak ezagutzen duen katedralaren irudia da. Fernando de Casas Novoak diseinatu zuen 1738 eta 1750 artean. Obretan plazan lan egin zuten hargintzen tailerrengatik (obradoiros) hartzen du izena.
Casas Novoak arazo zail bat konpondu zuen: Aintzaren Ataria euritik eta hezetasunetik babestea, ilundu gabe. Horretarako leiho handiak ireki zituen fatxadan, harriak eta beirak argia atariraino pasatzen utz dezaten. Fatxada bi dorreren artean igotzen da, Kanpaien dorrea eta Carracaren dorrea, eta erdian Santiago erromes gisa agertzen da.
Haren aurrean, XVII. mendearen hasierako eskailera bikoitz bat plazaraino jaisten da. Azpian Atariaren kripta dago.
Azabachería: erromesen atea
Azabachería fatxada, iparraldean, Frantses Bidetik iristen diren erromesek ikusten duten lehena da. Izena azabache-artisauengandik dator, bertan beren amuletoak saltzen baitzituzten.
Fatxada erromanikoa XVIII. mendean desagertu zen. Egungoa neoklasikoa da, mende horretako azken herenekoa, eta haren diseinuan Ventura Rodríguezek eta Domingo Lois Monteagudok parte hartu zuten. Haren aurrez aurre San Martiño Pinario monasterioa dago.
Quintana: Ate Santua
Quintana fatxada, ekialdean, katedralaren inguruko plazarik handienera ematen du. Bertan irekitzen da Ate Santua, 1611koa, urte santuetan bakarrik irekitzen dena, uztailaren 25a igandez erortzen denean.
Atearen markoak profeten eta apostoluen hogeita lau irudi erromaniko ditu, Mateo Maisuaren harrizko koru zaharretik etorriak. Ate Santuaren atzean, patio txiki batek barrualdera sartzeko Erdi Aroko atera eramaten du.
Gehiago jakiteko
Galiziako Turismoa: Santiago de Compostelako katedrala · A. García Omedes: Catedral de Santiago de Compostela, La guía digital del arte románico webgunean
