As catro fachadas da catedral
Románica, barroca, neoclásica: cada fachada da catedral de Santiago mira a unha praza e conta unha época distinta. Unha volta arredor do edificio.
A catedral de Santiago está rodeada de prazas, e a cada unha delas abre unha fachada. Dar a volta ao edificio é percorrer oito séculos de arquitectura: do románico do século XII ao neoclásico do XVIII.
Praterías: a única románica
A fachada de Praterías, ao sur, é a única que conserva a súa forma románica. Construíuse a comezos do século XII e toma o nome dos ourives (os prateiros) que tiñan as súas tendas na praza.
Ten dúas portas con tímpanos cheos de escenas da vida de Cristo. Moitas pezas foron cambiando de sitio co paso dos séculos e hoxe parecen colocadas sen orde, coma un mosaico. Entre elas está o rei David, sentado e tocando un instrumento de corda, unha das esculturas máis fermosas do románico.
Á dereita da fachada levántase a Torre do Reloxo, ou Berenguela, que rematou Domingo de Andrade a finais do século XVII.
Obradoiro: a fachada do barroco
A fachada do Obradoiro, ao oeste, é a imaxe da catedral que todo o mundo coñece. Deseñouna Fernando de Casas Novoa entre 1738 e 1750. Toma o nome dos obradoiros dos canteiros que traballaron na praza durante as obras.
Casas Novoa resolveu un problema difícil: protexer o Pórtico da Gloria da chuvia e da humidade sen escurecelo. Para iso abriu na fachada grandes ventás, de modo que a pedra e o vidro deixan pasar a luz ata o pórtico. A fachada sobe entre dúas torres, a das Campás e a da Carraca, e no centro Santiago aparece como peregrino.
Diante dela, unha escalinata dobre de comezos do século XVII baixa ata a praza. Debaixo está a cripta do Pórtico.
Acibechería: a porta dos peregrinos
A fachada da Acibechería, ao norte, é a primeira que ven os peregrinos que chegan polo Camiño Francés. O nome vén dos acibecheiros, os artesáns do azabache, que vendían alí os seus amuletos.
A fachada románica desapareceu no século XVIII. A actual é neoclásica, do último terzo dese século, cun deseño no que interviñeron Ventura Rodríguez e Domingo Lois Monteagudo. Fronte a ela está o mosteiro de San Martiño Pinario.
Quintana: a Porta Santa
A fachada da Quintana, ao leste, dá á praza máis grande arredor da catedral. Nela ábrese a Porta Santa, de 1611, que só se abre nos anos santos, cando o 25 de xullo cae en domingo.
O marco da porta leva vinte e catro figuras románicas de profetas e apóstolos que procedían do antigo coro de pedra do Mestre Mateo. Detrás da Porta Santa, un pequeno patio leva á porta medieval que dá acceso ao interior.
Para saber máis
Turismo de Galicia: catedral de Santiago de Compostela · A. García Omedes: Catedral de Santiago de Compostela, en La guía digital del arte románico
