A catedral de Santiago
Un monográfico sobre a catedral de Santiago de Compostela: a súa historia, o Pórtico da Gloria e os seus músicos de pedra, as fachadas e o interior.
Mil anos de pedra
A historia da catedral comeza nun sepulcro. A comezos do século IX, o bispo Teodomiro de Iria identificou nun bosque do Libredón un enterramento que se tivo polo do apóstolo Santiago. O rei Afonso II mandou levantar alí unha pequena igrexa. A ela seguiu outra maior, a de Afonso III, que destruíu Almanzor no ano 997.
A catedral que hoxe coñecemos empezouse en 1075, no tempo do rei Afonso VI e do bispo Diego Peláez. O primeiro mestre de obras foi Bernardo o Vello. A construción avanzou co impulso de Diego Xelmírez, primeiro arcebispo de Santiago, e concluíuna o Mestre Mateo co Pórtico da Gloria. A catedral consagrouse o 21 de abril de 1211.
É un gran templo románico de peregrinación: planta de cruz latina, tres naves, xirola arredor do altar e unha tribuna que percorre todo o edificio. Por fóra, a pedra románica quedou envolvida durante os séculos XVI, XVII e XVIII nunha pel renacentista, barroca e neoclásica. Por iso a catedral ten dous rostros: o medieval, por dentro, e o barroco, cara á cidade.
Un libro e un camiño
No século XII redactouse en Santiago o Codex Calixtinus, o gran libro da peregrinación. Recolle a liturxia do Apóstolo, milagres, unha guía para os peregrinos e un dos repertorios polifónicos máis antigos de Europa. Gárdase no arquivo da catedral.
A catedral é a meta de todos os camiños de Santiago. Desde 1985, a cidade vella de Compostela é Patrimonio da Humanidade.
Neste monográfico
Imos percorrer a catedral por partes, en entradas que se poden ler por separado:
- O Pórtico da Gloria: a gran obra do Mestre Mateo, arco por arco.
- Os músicos do Pórtico: os vinte e catro anciáns e os seus instrumentos, cun vídeo.
- As fachadas: Praterías, Obradoiro, Acibechería e Quintana, coa Porta Santa.
- O interior: o altar maior, a cripta do Apóstolo, os órganos e o botafumeiro.
- Quen foi o Mestre Mateo?: o que sabemos do autor do Pórtico.
A catedral forma parte tamén da nosa Ruta do patrimonio sacro de Galicia, onde ocupa o primeiro lugar.
Para saber máis
A. García Omedes: Catedral de Santiago de Compostela, en La guía digital del arte románico
Revista
O Pórtico da Gloria, arco por arco
Máis de douscentas figuras talladas en granito e mármore contan a historia da salvación desde o Antigo Testamento ata o Xuízo Final. Unha guía para ler o Pórtico.
Os músicos do Pórtico
Vinte e catro anciáns afinan os seus instrumentos na arquivolta do Pórtico da Gloria. Son unha das imaxes máis completas da música medieval que se conservan.
As catro fachadas da catedral
Románica, barroca, neoclásica: cada fachada da catedral de Santiago mira a unha praza e conta unha época distinta. Unha volta arredor do edificio.
Dentro da catedral: o altar, a cripta e o botafumeiro
O sepulcro do Apóstolo, o altar maior barroco, dous órganos e un incensario xigante que voa sobre os peregrinos. Un percorrido polo interior da catedral.
Quen foi o Mestre Mateo?
O escultor e arquitecto que asinou o Pórtico da Gloria en 1188 dá nome á nosa asociación. Isto é o que sabemos del e o que aínda segue sendo un misterio.