Dentro da catedral: o altar, a cripta e o botafumeiro
O sepulcro do Apóstolo, o altar maior barroco, dous órganos e un incensario xigante que voa sobre os peregrinos. Un percorrido polo interior da catedral.
Por fóra, a catedral de Santiago é barroca. Por dentro segue sendo románica: as naves altas, as bóvedas de canón e a tribuna que percorre todo o edificio son as do século XII. Os peregrinos medievais podían durmir na catedral, e a tribuna permitía circular por enriba das naves sen molestar o culto.
O altar maior
O centro da catedral é o altar maior, construído sobre o sepulcro do Apóstolo. Na segunda metade do século XVII cubriuse cun gran baldaquino barroco, deseñado no tempo do cóengo José de Vega y Verdugo e realizado baixo a dirección de Domingo de Andrade. Anxos dourados sosteñen o dosel, e no alto Santiago aparece a cabalo.
No centro do retablo está a imaxe sedente do Apóstolo, do século XIII. Os peregrinos soben unhas escaleiras por detrás do altar para darlle o tradicional abrazo, un dos ritos máis antigos da peregrinación.
A cripta do Apóstolo
Debaixo do altar maior, unha pequena cripta garda os restos atribuídos ao Apóstolo Santiago e aos seus discípulos Teodoro e Atanasio. Están nunha urna de prata do século XIX.
As reliquias escondéronse no século XVI, por medo a un ataque inglés á cidade, e o seu lugar esqueceuse. Volvéronse atopar en 1879, durante unhas escavacións, e en 1884 o papa León XIII declarou que eran auténticas. Nas escavacións apareceron tamén restos do mausoleo romano e das primeiras igrexas.
Os órganos
No coro, enriba das naves, hai dúas grandes caixas de órgano barrocas, de comezos do século XVIII, cubertas de anxos e decoración dourada. Son un recordo de que a catedral foi sempre un espazo de música, desde os cantos polifónicos do Codex Calixtinus ata hoxe.
O botafumeiro
O botafumeiro é o incensario máis famoso do mundo. Mide uns 1,60 metros e pesa máis de 50 quilos. Pendura dunha corda desde o cruceiro e oito homes, os tiraboleiros, fano oscilar ata case tocar a bóveda. No seu voo, de lado a lado do cruceiro, pode chegar a case 70 quilómetros por hora.
O seu uso é moi antigo: xa no século XIV hai noticias del. Naceu, segundo a tradición, para perfumar a catedral, onde se xuntaban centos de peregrinos cansos do camiño. O actual é de 1851 e é de latón prateado. Funciona nas grandes festas do ano e noutras ocasións especiais.
O Santo dos Croques
Detrás do Pórtico da Gloria, de cara ao altar, está a figura axeonllada que a tradición identifica co Mestre Mateo. Contámola en Quen foi o Mestre Mateo?.
Para saber máis
Catedral de Santiago · A. García Omedes: Catedral de Santiago de Compostela, en La guía digital del arte románico
