Asociación Mestre Mateo
Retrato histórico · Jabari publikoa
Pertsona · século XIX

Rosalía de Castro

Poeta eta narratzailea · 1837–1885

Jaiotza
1837ko otsailaren 24a · Santiago de Compostela
Heriotza
1885ko uztailaren 15a · Padrón
Aldia
século XIX

Bere obrak Galiziako esperientzia intimoa, hizkuntza eta gizarte-gatazkak irismen unibertsaleko literatura bihurtu zituen.

Rosalía de Castro Santiago de Compostelan jaio zen 1837an, galizierak presentzia publikoa eta literarioa berreskuratzen ari zen mende batean. Cantares gallegos 1863an argitaratzea Rexurdimentoko mugarri bihurtu zen, baina haren ekoizpena askoz zabalagoa izan zen: poesia idatzi zuen galizieraz eta gaztelaniaz, baita eleberriak, kontakizunak eta kazetaritza-testuak ere.

Follas novas lanean, 1880an argitaratua, haren poesiak dimentsio intimo sendoa uztartzen du emigrazioari, pobreziari, deserrotzeari eta emakumeen egoerari buruzko begiradarekin. Haren ahots lirikoak etengabe mugitzen du fokua esperientzia pertsonalaren eta kolektiboaren artean, eta hori da haren obrak irakurketa berriak onartzen jarraitzearen arrazoietako bat.

1884ko En las orillas del Sar lanean, gaztelaniaz jarraitu zuen galerak, memoriak, ziurgabetasunak eta norberaren identitatearen kontzientziak markatutako poesia. 1885ean Padrónen hil ondoren, Rosalíaren harrerak pixkanaka Galiziako kultura-sinbolo bihurtu zuen; hala ere, gaur egungo garrantzia sinbolotik harago doa eta haren obraren konplexutasun formal eta intelektualean ere oinarritzen da.