Castelao
Idazlea, artista eta intelektuala · 1886–1950
- Jaiotza
- 1886ko urtarrilaren 30a · Rianxo
- Heriotza
- 1950ko urtarrilaren 7a · Bos Aires
- Aldia
- século XX
Figura gutxik uztartzen dituzte hain indartsu sorkuntza artistikoa, literatura eta konpromiso politikoa Galiziako historia garaikidean.
Alfonso Daniel Rodríguez Castelao Rianxon jaio zen 1886an. Haurtzaroan eragin handia izan zuten familiak Argentinara emigratu izanak eta Galiziara itzultzeak. Medikuntza ikasi zuen Santiago de Compostelan, baina oso goiz nabarmendu zen marrazkigintzan, karikaturan eta gizarte-behaketa irudi bihurtzeko gaitasun bereziagatik.
1910eko eta 1920ko hamarkadetan, haren jarduera artistiko eta intelektuala gero eta lotuago egon zen galizianismoarekin. Irmandades da Fala elkartearen eta Nós aldizkariaren ingurunean parte hartu zuen, eta aldi berean berezko hizkuntza grafikoa garatu zuen: forma-sintesia, ironia eta herri-bizitzari, pobreziari, emigrazioari eta gizarte-tentsioei adi zegoen begirada.
Bigarren Errepublikarekin, konpromiso politikoa lehen planoan jarri zen. Diputatu izan zen, Partido Galeguistaren sorreran eta zuzendaritzan parte hartu zuen eta autonomia-prozesua defendatu zuen. Gerra Zibilak erbesteratzera eraman zuen. Ameriketatik idazten, marrazten eta galizianismoaren bizitza politikoa antolatzen jarraitu zuen; Sempre en Galiza eta Consello de Galizako presidentetza azken etapa horren parte dira. Buenos Airesen hil zen 1950ean.
Marraztea pentsatzeko
Castelaoren obra grafikoan karikatura ez da bigarren mailako generoa: gizarte-analisirako, salaketarako eta memoriarako tresna gisa funtzionatzen du.
Literatura eta ikusizko kultura
Narratibak, antzerkiak, saiakerak eta irudiak continuum bat osatzen dute. Idazleak eta marrazkilariak adierazpen-ekonomia, ironia eta bizitza kolektiboarekiko arreta partekatzen dituzte.
Politika, autonomia eta erbestea
Haren jarduera politikoak kultura autogobernu-proiektutik eta galiziar identitate moderno baten defentsatik banaezina den dimentsio bihurtu zuen.
- 1909Domina bat jasotzen du Exposición Regional Gallegan · Santiago de Compostela
- 1931Diputatu hautatzen dute eta Partido Galeguistaren sorreran parte hartzen du
- 1934Retrincos eta Os dous de sempre argitaratzen ditu
- 1944Erbestean Consello de Galiza sustatzen du · Bos Aires
- 1950-01-07Erbestean hiltzen da · Bos Aires
- Castelao · Álbum de GaliciaConsello da Cultura Galega
- Castelao · Wikisource[object Object]




